Kino Światowid Promyk Pracownia digitalizacji eswiatowid rezerwacja Czy to jest Kochanie Baltic Cup Międzynarodowe Spotkania Artystyczne

menu

Galeria

Spotkania brydżowe we wrześniu i w październiku_Klub Aktywnego Seniora

Kalendarz imprez

Wirtualny
spacer

Wirtualna Wycieczka

Newsletter

Widok z
naszego
okna

Widok z naszej kamery

Unikatowe, średniowieczne żarna garncarskie

2019-02-26,

Kategoria : Regionalna Pracownia Digitalizacji

Wyglądają niepozornie, ale pełniły bardzo ważną rolę w procesie produkcji naczyń ceramicznych. Regionalna Pracownia Digitalizacji, podczas realizacji projektu „Średniowieczne kolekcje Warmii i Mazur”, zdigitalizowała jedyne trzy tego typu żarna garncarskie odkryte w Polsce.

Trudno jest ulepić ręcznie duże naczynie z czystej gliny. Z tego względu w przeszłości do masy garncarskiej dodawano określone domieszki schudzające, czyli składniki, które podczas wypału zmniejszały naprężenia czerepów i różnego typu garnki, czarki czy misy były w mniejszym stopniu narażone na pękanie. W tym celu wykorzystywano np. sieczkę, piasek, tłuczone kamienie, muszle, a nawet rozdrobnione fragmenty stłuczonych naczyń. Domieszkę stosowano także, aby uzyskać ceramikę o określonych właściwościach, inną w naczyniach do gotowania, przechowywania płynów czy składowania zboża. Najpopularniejszymi domieszkami schudzającymi w naczyniach ręcznie lepionych był tłuczeń granitowy.

We wczesnym średniowieczu na ziemiach pruskich wykonywano specjalne żarna kamienne służące do produkcji domieszki schudzającej. Były to naturalne otoczaki o formie zbliżonej do wielościanów o wymiarach około 40 x 30 x 20 cm. Na ich powierzchniach wykonywano wiele zagłębień, w których rozdrabniano kawałki minerałów. Kształt zagłębień związany były najpewniej z poszczególnymi fazami rozdrabniania tłucznia.

Trzy takie kamienie odnaleziono na terenie województwa warmińsko-mazurskiego w Karłowie i Węgielsztynie (pow. węgorzewski) oraz Rostku (pow. gołdapski).

- Co intrygujące, tego typu żarna były wykorzystywane przez wiejskich garncarzy na terenach zachodniej Białorusi jeszcze w okresie międzywojennymmówi Jerzy Łapo z Muzeum Kultury Ludowej w Węgorzewie, które w swoich zbiorach posiada dwa z trzech żaren.

Trzecie znalazło się w Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie. Kamienne żarna garncarskie zostały dopiero niedawno zidentyfikowane przez archeologów i współczesnych garncarzy.

Żarna wkrótce będzie można zobaczyć na naszej stronie.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury oraz z Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

 


Autor: Edyta Bugowska

Drukuj
PARTNERZY MEDIALNI
Truso tvPortelDziennik ElbląskiMłody ElblągInfo ElblągEskaTVP olsztyn
INSTYTUCJE KULTURY SAMORZĄDU WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO

CEIKCentrum polsko-francuskieMuzeum Budownictwa Ludowego w OlsztynkuMuzeum Kultury Ludowej w WęgorzewieMuzeum we FromborkuMuzeum Warmii i Mazur w OlsztynieMuzeum Bitwy pod GrunwaldemTeatr im. Aleksandra Sewruka w ElbląguTeatr i. Stefana Jaracza w OlsztynieFilharmoniaWojewódzka Biblioteka Publiczna